By Tania Petta 
Από τις πέτρες στη ζωή: Ο Κατακλυσμός και η αναγέννηση
Σύμφωνα με την ελληνική μυθολογία, όταν ο Δίας αποφάσισε να αφανίσει το διεφθαρμένο ανθρώπινο γένος με έναν τεράστιο κατακλυσμό, μόνο δύο άνθρωποι γλίτωσαν χάρη στην ευσέβεια και τη σοφία τους: ο Δευκαλίων και η σύζυγός του, η Πύρρα.
Όταν τα νερά υποχώρησαν, το ζευγάρι βρέθηκε στον Παρνασσό. Μόνοι σε έναν άδειο κόσμο, προσευχήθηκαν στη Θεμίδα για να μάθουν πώς θα μπορούσαν να ξαναγεμίσουν τη γη με ανθρώπους. Ο χρησμός που έλαβαν ήταν μυστηριώδης: «Καλύψτε τα πρόσωπά σας και ρίξτε πίσω από την πλάτη σας τα οστά της μητέρας σας».
Καταλαβαίνοντας ότι ως «μητέρα» ο χρησμός εννοούσε τη Γη, άρχισαν να πετούν πέτρες πίσω τους:
Οι πέτρες που πετούσε ο Δευκαλίων μεταμορφώνονταν σε άνδρες.
Οι πέτρες που πετούσε η Πύρρα μεταμορφώνονταν σε γυναίκες.
Έτσι γεννήθηκε ένας νέος λαός, σκληρός και ανθεκτικός σαν την πέτρα, έτοιμος να αντιμετωπίσει τις δυσκολίες της ζωής.
Ο Γενάρχης Έλλην και η γέννηση ενός ονόματος
Από την ένωση του Δευκαλίωνα και της Πύρρας γεννήθηκε και ο πρώτος «πραγματικός» άνθρωπος της νέας εποχής: ο Έλλην.
Ο Έλλην δεν ήταν απλώς ένας μυθικός βασιλιάς. Στη συνείδηση των αρχαίων συμβόλιζε τον κοινό πρόγονο, την αόρατη κλωστή που έδενε όλες τις φυλές που κατοικούσαν στον ελληνικό χώρο. Κατέλαβε την περιοχή της Φθίας (στη σημερινή Θεσσαλία) και οι υπήκοοί του, που μέχρι τότε ονομάζονταν Γραικοί, ονομάστηκαν προς τιμήν του Έλληνες.
Οι γιοι του Έλληνα και οι τέσσερις πυλώνες του Ελληνισμού
Για να κατανοήσουμε πώς οι Αρχαίοι αντιλαμβάνονταν την καταγωγή τους, αρκεί να κοιτάξουμε το γενεαλογικό δέντρο του Έλληνα. Με τη νύμφη Ορσηίδα απέκτησε τρεις γιους, από τους οποίους προήλθαν τα κύρια ελληνικά φύλα:
Δώρος: Ο γενάρχης των Δωριέων, της πολεμικής φυλής που εγκαταστάθηκε κυρίως στην Πελοπόννησο (Σπάρτη).
Αίολος: Ο γενάρχης των Αιολέων, που κατοίκησαν τη Θεσσαλία, τη Βοιωτία και τα νησιά του Βορειοανατολικού Αιγαίου.
Ξούθος: Ο πατέρας του Ίωνα και του Αχαιού, από τους οποίους ονομάστηκαν οι Ίωνες (Αθήνα, Ιωνία) και οι Αχαιοί (Πελοπόννησος, ομήρου Έλληνες).
💡 Τι μας φανερώνει ο μύθος;
Οι αρχαίοι Έλληνες, αν και διασπασμένοι σε αυτόνομες πόλεις-κράτη με συχνές μεταξύ τους διαμάχες, είχαν πλήρη επίγνωση της κοινής τους ρίζας. Η μυθολογική συγγένεια των γεν αρχών (Δώρος, Αίολος, Ίων, Αχαιός) ήταν ο τρόπος τους να εξηγήσουν την κοινή γλώσσα, τη θρησκεία και τα έθιμά τους.