By Tania Petta 
Η Ελλάδα είναι γεμάτη ιδιαίτερα και εντυπωσιακά έθιμα που αναβιώνουν κάθε χρόνο στις 6 Ιανουαρίου. Πολλά από αυτά έχουν τις ρίζες τους στην αρχαιότητα και συνδυάζουν τη χριστιανική πίστη με την παράδοση της υπαίθρου.
Ακολουθούν μερικά από τα πιο χαρακτηριστικά έθιμα ανά περιοχή:
Βόρεια Ελλάδα (Μακεδονία & Θράκη)
- «Αράπηδες» (Δράμα): Στα χωριά Μοναστηράκι, Ξηροπόταμος και Βώλακας, άνδρες μεταμφιέζονται φορώντας μαύρες φλοκωτές κάπες, υψικόρυφες προσωπίδες από γιδοπροβιές και μεγάλα κουδούνια. Ο θόρυβος των κουδουνιών συμβολίζει το ξύπνημα της φύσης και την απομάκρυνση του κακού.
- «Ραγκουτσάρια» (Καστοριά): Ένα τριήμερο καρναβάλι που ξεκινά ανήμερα των Φώτων. Οι κάτοικοι μεταμφιέζονται και σχηματίζουν «μπουλούκια» (ομάδες) που γυρίζουν την πόλη με παραδοσιακά χάλκινα όργανα, ζητώντας φιλέματα για να διώξουν τα κακά πνεύματα.
- «Σάγια» (Νέα Καρβάλη Καβάλας): Ένα έθιμο που έφεραν οι πρόσφυγες από την Καππαδοκία. Την παραμονή των Φώτων ανάβουν μεγάλες φωτιές και οι κάτοικοι χορεύουν γύρω τους για να «καεί» το κακό.
- Αγιασμός των Αλόγων (Νάουσα): Στην περιοχή της Αραπίτσας, οι ιππείς πηγαίνουν τα άλογά τους στο ποτάμι για να τα αγιάσουν, μπαίνοντας οι ίδιοι μαζί με τα ζώα μέσα στο νερό.
Νησιά & Παραθαλάσσιες Περιοχές
- «Γιάλα-Γιάλα» (Ερμιόνη): Οι νέοι που πρόκειται να καταταγούν στον στρατό στολίζουν τις βάρκες με φοινικόκλαδα. Την ημέρα των Φώτων, τραγουδώντας το «Γιάλα-Γιάλα», βουτούν στη θάλασσα για να πιάσουν τον σταυρό και μετά γυρίζουν όλη την πόλη.
- Τα «Πορτοκάλια» (Λευκάδα): Μετά την τελετή, οι πιστοί βουτούν στη θάλασσα δεμένα πορτοκάλια. Μετά τον αγιασμό, παίρνουν ένα «αγιασμένο» πορτοκάλι στο σπίτι και το κρεμάνε δίπλα στα εικονίσματα.
- Λευκά Περιστέρια (Χανιά): Στην Αγία Μαρίνα Χανίων, τη στιγμή που ο ιερέας ρίχνει τον σταυρό, απελευθερώνονται δεκάδες λευκά περιστέρια στον ουρανό, συμβολίζοντας το Άγιο Πνεύμα.
Άλλες Περιοχές
- «Ρουγκατσάρια» (Θεσσαλία): Ομάδες μεταμφιεσμένων με κουδούνια περιφέρονται στα σπίτια της περιοχής, χορεύοντας και τραγουδώντας για την ευφορία της γης.
- Αγιασμός των Κουδουνιών (Κρήτη – Σφακιά): Οι κτηνοτρόφοι φέρνουν τα κουδούνια των προβάτων τους στην εκκλησία ή κοντά στο σημείο του αγιασμού για να ευλογηθούν, πιστεύοντας ότι έτσι θα έχουν καλή παραγωγή και υγεία στο κοπάδι τους.